Φούσκωμα στην κοιλιά; Γιατί συμβαίνει και πως να το αντιμετωπίσετε.

Συχνά παραπονιόμαστε ότι είμαστε “φουσκωμένοι”. Αν και συχνά το λέμε όταν νιώθουμε χορτάτοι ή όταν οι γυναίκες είναι στην προεμμηνοροϊκή φάση, για πολλούς το φούσκωμα μπορεί να είναι έντονο, παρατεταμένο και αρκετά δυσάρεστο. Τις περισσότερες φορές είναι καλοήθες, όμως θα πρέπει να γίνεται αποκλεισμός οργανικών παθήσεων. H επιλογή των κατάλληλων τροφίμων μπορεί να μειώσει σημαντικά το ενοχλητικό αίσθημα του φουσκώματος.

Τί είναι το φούσκωμα

Το αίσθημα του φουσκώματος και η κοιλιακή διάταση ταλαιπωρούν μεγάλο μέρος του πληθυσμού όλων των ηλικιών και συχνότερα τις γυναίκες. Παρόλο που τα δύο αυτά συμπτώματα συνδέονται, δεν συνυπάρχουν πάντα.

Αναφερόμενοι στο φούσκωμα, εννοούμε το υποκειμενικό αίσθημα της πληρότητας, του βάρους και της δυσφορίας στο εσωτερικό της κοιλιάς χωρίς αύξηση του μεγέθους της, ενώ η κοιλιακή διάταση είναι η ίδια υποκειμενική αίσθηση συνοδευόμενη από την εμφανή και μετρήσιμη αύξηση της περιφέρειας της κοιλιάς.

Το φούσκωμα και η κοιλιακή διάταση είναι συνήθη συμπτώματα γαστρεντερικών παθήσεων, όπως το σύνδρομο του ευερέθιστου εντέρου, αλλά μπορεί να υπάρχουν και από μόνα τους. Συνήθως δεν είναι μόνιμα, αλλά επανεμφανίζονται. Έρχονται και φεύγουν με δύο τρόπους: λίγο μετά τα γεύματα ή στο τέλος της ημέρας. Στην πρώτη περίπτωση μπορεί να αποτελούν μέρος των συμπτωμάτων της δυσπεψίας, ενώ στην δεύτερη περίπτωση τα αίτια μπορεί να είναι διαφορετικά.

Που οφείλεται

• Δυσκοιλιότητα. Όσο περισσότερο χρόνο παραμένουν τα κόπρανα στο έντερο, τόσο περισσότερο ζυμώνονται από τα βακτήρια του εντέρου, τα οποία παράγουν αέρια και προκαλούν φούσκωμα.
• Σπλαγχνική ευαισθησία. Κάποιοι είναι πιο ευαίσθητοι στις αλλαγές που συμβαίνουν στον εντερικό σωλήνα και αντιλαμβάνονται αλλαγές που κάποιοι άλλοι δεν θα τις παρατηρούσαν. Αυτό μπορεί να εξηγήσει και το μεγαλύτερο πρήξιμο και την κοιλιακή διάταση που νιώθουν οι άνθρωποι σε περιόδους stress και οι γυναίκες σε κάποιες μέρες του κύκλου τους, διότι τότε αυξάνεται η σπλαγχνική ευαισθησία. Αυξημένη ευαισθησία υπάρχει συχνά στο σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου και στη δυσκοιλιότητα.
• Διαταραγμένη εντερική χλωρίδα. Ο κάθε άνθρωπος έχει την δική του εντερική χλωρίδα, όπως συμβαίνει και με το γενετικό του υλικό. Διαφορετικοί πληθυσμοί βακτηρίων μεταβολίζουν διαφορετικά τα συστατικά των τροφών που φθάνουν στο έντερο, ευνοώντας ή όχι την αίσθηση του φουσκώματος. Διαταραγμένη εντερική χλωρίδα έχουν συχνά τα άτομα με το σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου.
• Γυναικολογικές παθήσεις, οι οποίες δημιουργούν έντονο φούσκωμα.
Για τον αποκλεισμό ύπαρξης οργανικής πάθησης, είναι απαραίτητος ο ιατρικός έλεγχος από τον κατάλληλο γιατρό, γαστρεντερολόγο και γυναικολόγο.

Τι μπορώ να τρώω

Η διατροφική αντιμετώπιση του ενοχλητικού αισθήματος του φουσκώματος στοχεύει στην αποφυγή των τροφίμων που αυξάνουν το φούσκωμα και στην επιλογή εκείνων που μπορεί να δράσουν βοηθητικά.

• H δυσανεξία στην λακτόζη είναι η πιο καλά τεκμηριωμένη δυσανεξία. Η λακτόζη προκαλεί φουσκώματα σε όσους δεν μπορούν να την απορροφήσουν. Η αποφυγή του γάλατος είναι απαραίτητη σε αυτήν την περίπτωση.
• Η μεγάλη κατανάλωση μιας κατηγορίας υδατανθράκων, οι ονομαζόμενοι FODMAPs, οι οποίοι απορροφώνται λίγο από τον ανθρώπινο οργανισμό, αλλά ζυμώνονται από τα βακτήρια του εντέρου, μπορεί να εντείνουν σημαντικά το αίσθημα του φουσκώματος. Οι FODMAPs υδατάνθρακες περιέχονται σε μια μεγάλη ποικιλία τροφίμων, περιλαμβανομένων των φρούτων, λαχανικών, οσπρίων, και των προϊόντων σιταριού και κριθαριού. Οι υδατάνθρακες αυτοί αποτελούν τροφή για συγκεκριμένα βακτήρια του εντέρου, τα οποία υπεραναπτύσσονται, παράγουν αέρια και αυξάνουν τα υγρά στο εσωτερικό του εντέρου, δημιουργώντας φούσκωμα και κοιλιακή διάταση. Έρευνες έχουν δείξει ότι η αποφυγή κατανάλωσης αυτής της κατηγορίας των υδατανθράκων μπορεί να μειώσει σημαντικά το αίσθημα του φουσκώματος κατά 50-80% σε ασθενείς με ευερέθιστο έντερο. Η δίαιτα FODMAPs θα πρέπει να εφαρμόζεται από διαιτολόγο, για να αποφεύγονται οι διατροφικές ελλείψεις, λόγω του ότι είναι μια αρκετά περιοριστική δίαιτα.
• Οι φυτικές ίνες, αν και είναι ευεργετικές για την καλή υγεία του ατόμου και την αντιμετώπιση της δυσκοιλιότητας, μπορεί να εντείνουν το φούσκωμα. Οι φυτικές ίνες είναι το μέρος των φυτικών τροφίμων, φρούτων-λαχανικών-οσπρίων, το οποίο δεν πέπτεται από τον ανθρώπινο οργανισμό. Για την αντιμετώπιση της δυσκοιλιότητας, η οποία μπορεί και αυτή να συμβάλει στην αίσθημα του φουσκώματος, προτιμώνται οι διαλυτές φυτικές ίνες. Στην κατηγορία αυτή ανήκει το ψύλλιο, ενώ το πίτουρο βρώμης φαίνεται να επιδεινώνει το φούσκωμα.
• Τα ανθρακούχα ποτά, η κατάποση υγρών με καλαμάκι και το μάσημα της τσίχλας αυξάνουν τα αέρια στον εντερικό σωλήνα. Τα άτομα που εμφανίζουν ευαισθησία στο φούσκωμα δεν μπορούν να διαχειριστούν σωστά τα αέρια του εντέρου, γι’ αυτό καλό θα ήταν να αποφεύγουν την κατάποση αέρα.
• Τα προβιοτικά είναι ζωντανοί μικροοργανισμοί, που διατίθενται σαν διατροφικά συμπληρώματα. Διαφορετικοί μικροοργανισμοί και διαφορετικά στελέχη του ίδιου μικροοργανισμού έχουν διαφορετικές δράσεις στον ανθρώπινο οργανισμό. Αν και οι έρευνες για την αποτελεσματικότητα των προβιοτικών στην βελτίωση της αίσθησης του φουσκώματος δεν είναι καταληκτικές, φαίνεται ότι τα προβιοτικά Bifidobacterium Infantis και Bifidobacterium Lactis μειώνουν σημαντικά το φούσκωμα. Επομένως όταν επιλέγουμε ένα προβιοτικό θα πρέπει να ελέγχουμε αν περιέχει τους κατάλληλους μικροοργανισμούς για το τον λόγο που το αγοράζουμε.
• Αν και στην πλειονότητα των ερευνών δεν έχει βρεθεί κάποια συσχέτιση μεταξύ του βάρους και του αισθήματος του φουσκώματος, κάποιες έρευνες έδειξαν ότι η παχυσαρκία (BMI>30) μπορεί να αυξάνει το φούσκωμα. Το να είναι κανείς παχύσαρκος δεν θα πρέπει να προκαλεί σημαντικές αλλαγές στην περιφέρεια της κοιλίας κατά την διάρκεια της ημέρας, ίσως όμως να κάνει κάποιον πιο ευαίσθητο στις φυσιολογικές διακυμάνσεις του ενδοκοιλιακού όγκου των υγρών και αερίων. Ένα μέρος του επιπλέον βάρους έχει αποθηκευτεί ως ενδοκοιλιακό λίπος, με αποτέλεσμα να μειώνει τον χώρο στον οποίο μπορεί να εξαπλωθεί το κοιλιακό περιεχόμενο και να δημιουργεί φούσκωμα. Η απώλεια βάρους, όταν αυτή χρειάζεται, μπορεί να μειώσει την αίσθηση του φουσκώματος.
• Τα μικρά γεύματα μπορεί να λειτουργήσουν βοηθητικά. Η κατανάλωση τροφής προκαλεί την δημιουργία αερίων, την αύξηση του όγκου του νερού στον γαστρεντερικό σωλήνα και την έκκριση γαστρικών εκκρίσεων. Στα άτομα που παρουσιάζουν έντονα φουσκώματα, ενδέχεται οι μηχανισμοί διαχείρισης των υγρών και των αερίων να είναι ανεπαρκείς, οπότε η περιορισμένη κατανάλωση τροφής στα γεύματα περιορίζει και τον διαθέσιμο προς διαχείριση όγκο υγρών και αεριών. Ίσως αυτό να εξηγεί και τον λόγο που στο τέλος της ημέρας η κοιλιά είναι πιο φουσκωμένη. Η απορρόφηση των υγρών κατά την διάρκεια της νύχτας, έχει σαν αποτέλεσμα μια πιο επίπεδη κοιλιά το πρωί.

480 total views, 3 views today

Please follow and like us:
0
Maria Tsolakelli

Maria Tsolakelli

H Μαρία Τσολακέλλη έχει πτυχίο Διαιτολογίας-Διατροφής από το Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο και μεταπτυχιακό δίπλωμα (MSc) στην Εφαρμοσμένη Διατροφή από το Oxord Brookes University. Είναι κάτοχος του πιστοποιητικού εξειδίκευσης στις Διατροφικές Διαταραχές και την Παχυσαρκία από το Εθνικό Κέντρο Διατροφικών διαταραχών της Μεγάλης Βρετανίας (NCFED/ΚΕΑΔΔ) και στην Διατροφή και Καρδιαγγειακά νοσήματα από το Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο. Έχει επίσης εκπαιδευθεί στην χρήση της δίαιτας χαμηλής σε FODMAP’s για την αντιμετώπιση λειτουργικών γαστρεντερικών νοσημάτων από το King’s College London.