Ποιες είναι οι αιτίες του συνδρόμου χρόνιας κόπωσης;

Συχνά είστε τόσο κουρασμένοι που αγωνίζεστε να περάσετε την ημέρα, αντιμετωπίζετε δυσκολίες στις συνηθισμένες καθημερινές δουλειές, δυσκολεύεστε στη λήψη αποφάσεων και αισθάνεστε εξαντλημένοι, ήδη πριν από την ώρα για ύπνο, χωρίς να μπορείτε να εξηγήσετε όλη αυτή την κόπωση. Οι γιατροί το ονομάζουν «σύνδρομο χρόνιας κόπωσης» ή «σύνδρομο συνεχούς εξάντλησης». Πρόκειται για μια εξαιρετικά κοινή κατάσταση. Ο γιατρός πρέπει να ακολουθήσει μια συστηματική προσέγγιση, εστιάζοντας σε σωματικά, ψυχολογικά και κοινωνικά ζητήματα, με σκοπό να ανακαλύψει την αληθινή αιτιολογία και να παράσχει ορθολογική θεραπεία ή διαχείριση. Εκλυτικοί παράγοντες μπορεί να είναι αγχώδη συμβάντα (π.χ. εργασιακά προβλήματα, οικογενειακές συγκρούσεις, θλίψη ή οικονομικές δυσκολίες) ή φυσικές ασθένειες (π.χ. αναπνευστικές λοιμώξεις). Ο υποθυρεοειδισμός και η αναιμία εντοπίζονται σε λιγότερο από 3% των ασθενών. Άλλες καταστάσεις (όπως η νόσος του Addison, η χρόνια νεφρική νόσος, η ηπατική ανεπάρκεια, η δηλητηρίαση από μονοξείδιο του άνθρακα, η κοιλιοκάκη και η υπνική άπνοια σπάνια εμφανίζονται ως χρόνια κόπωση.

Άλλες ιατρικές καταστάσεις που συνδέονται με το σύνδρομο χρόνια κόπωσης είναι:

  1. Κακή διάθεση και κατάθλιψη. Η κατάθλιψη δεν σας κάνει απλώς να νιώθετε άσχημα -προκαλεί και σωματικά συμπτώματα, όπως πονοκεφάλους, σωματικούς πόνους και χρόνια κούραση. Η κακή διάθεση και η κατάθλιψη είναι από τα κύρια υποστρώματα του συνδρόμου χρόνιας κόπωσης. Η συναισθηματική εξάντληση μπορεί συχνά να παρουσιαστεί ως αίσθημα σωματικής κόπωσης. Παρόλο που αισθάνεστε κουρασμένοι, παραμένοντας δραστήριοι μπορεί να βελτιώσετε τη διάθεσή σας. Αν έχετε κουραστεί πολύ για εβδομάδες και αισθάνεστε λυπημένοι ή απελπισμένοι ή έχετε χάσει το ενδιαφέρον σας για πράγματα που κάποτε απολαμβάνατε, θα πρέπει να αναζητήσετε ιατρική συμβουλή. Μερικοί άνθρωποι πηγαίνουν στο γιατρό επειδή αισθάνονται άσχημα, αλλά για άλλους, η κούραση μπορεί να είναι το κύριο σύμπτωμα της κατάθλιψης.
  2. Το άγχος είναι συνηθισμένη αιτία χρόνιας κούρασης, ιδιαίτερα αν η ανησυχία σας εμποδίζει να κοιμηθείτε τη νύχτα ή σας ξυπνάει πολύ νωρίς το πρωί. Όταν αντιλαμβανόμαστε κίνδυνο, το σώμα αντιδρά μεταβαίνοντας σε υπεραδρενεργική λειτουργία  -ο καρδιακός ρυθμός επιταχύνεται και η αδρεναλίνη απελευθερώνεται, κινητοποιώντας έτσι ώστε να απομακρυνθείτε ή να πολεμήσετε την απειλή (fly-fight response). Δεν χρειάζεται να υπάρχει πραγματικός κίνδυνος. η απάντηση μπορεί εξίσου εύκολα να προκληθεί από ανησυχία και εργασιακό στρες. Όταν είστε χρόνια ανήσυχοι, το σώμα βρίσκεται σε μόνιμο υπεραδρενεργικό τόνο που προκαλεί αισθήματα εξάντλησης.
  3. Η σιδηροπενική αναιμία είναι μία από τις πιο κοινές ιατρικές αιτίες χρόνιας κούρασης, ιδιαίτερα στις γυναίκες που εμμηνορροούν. Άλλα συμπτώματα περιλαμβάνουν έντονες μυαλγίες, αίσθημα προκαρδίων παλμών και δύσπνοια. Ο σίδηρος είναι απαραίτητος για τη σύνθεση αιμοσφαιρίνης, δηλαδή της ουσίας που κάνει το αίμα κόκκινο και μεταφέρει οξυγόνο παντού στο σώμα. Ακόμα κι αν δεν είστε αναιμικοί, ο χαμηλός σίδηρος μπορεί να μειώσει την ενέργειά σας. Ο γιατρός μπορεί να διαγνώσει την έλλειψη σιδήρου με εξέταση αίματος. Η λήψη συμπληρωμάτων σιδήρου και η κατανάλωση τροφών πλούσιων σε σίδηρο βοηθούν πολύ (άπαχο κρέας, συκώτι, οστρακοειδή, αυγά, καστανό ρύζι, φασόλια, ξηροί καρποί, σπόροι, εμπλουτισμένα δημητριακά και το ψωμί). Η βιταμίνη C βοηθάει στην πρόσληψη σιδήρου.
  4. Η έλλειψη βιταμίνης Β12 μπορεί επίσης να σας κάνει να αισθάνεστε εξαντλημένοι. Άλλα συμπτώματα έλλειψης Β12 περιλαμβάνουν αιμωδίες, μυϊκή αδυναμία, διαταραχή της όρασης, ξηρή και κόκκινη γλώσσα, στοματικά έλκη, προβλήματα μνήμης και κατάθλιψη. Η κατανάλωση κρέατος, ψαριών, αυγών, γαλακτοκομικών προϊόντων και ζύμης μπορεί να βοηθήσει, αν και η διατροφή συνήθως δεν φταίει. Στις περισσότερες περιπτώσεις προκαλείται από κακοήθη αναιμία, κατά την οποία το ανοσοποιητικό σύστημα προσβάλλει τα υγιή κύτταρα του στομάχου, δυσχεραίνοντας την απορρόφηση βιταμίνης Β12. Ορισμένα φάρμακα μπορούν επίσης να επηρεάσουν την απορρόφηση. Ωστόσο, δεν είναι όλα τα άτομα με χαμηλή Β12 αναιμικά, και η κόπωση μπορεί να είναι το μοναδικό τους σύμπτωμα. Η ανεπάρκεια βιταμίνης Β12 θεραπεύεται και μπορεί να διαγνωστεί με εξέταση αίματος.
  5. Έλλειψη βιταμίνης D. Η βιταμίνη D είναι σημαντική για υγιή οστά και δόντια, αλλά η έρευνα έχει συνδέσει την έλλειψη βιταμίνης D με καρδιακές παθήσεις, κατάθλιψη και χρόνια κόπωση. Παρόλο που παίρνουμε βιταμίνη D από τα λιπαρά ψάρια, τα αυγά και τα ενισχυμένα δημητριακά, ο οργανισμός χρειάζεται έκθεση στον ήλιο για τουλάχιστον 20 λεπτά κάθε μέρα για να παράγει επαρκείς ποσότητες. Συνδυάστε ένα συμπλήρωμα βιταμίνης D με ασβέστιο και θα σας βοηθήσει επίσης να διατηρήσετε τα οστά σας ισχυρά.
  6. Το σύνδρομο κόπωσης μπορεί επίσης να εμφανιστεί μετά από ιογενή λοίμωξη, όπως η γρίπη ή η λεμφαδενίτιδα. Στα συμπτώματα περιλαμβάνονται κόπωση, μυαλγίες, απώλεια βάρους, έμετος, διάρροια, πυρετός, ρίγη, πόνος στο στήθος και δύσπνοια. Τα συμπτώματα είναι κοινά, ιδιαίτερα μετά από μια σοβαρή ασθένεια. Τα αποτελέσματα μπορεί να είναι εξουθενωτικά, εν τούτοις βελτιώνονται με την πάροδο του χρόνου. Προσπαθήστε να παραμείνετε όσο το δυνατόν πιο δραστήριοι. Σε ακραίες περιπτώσεις, η μετα-ιική κόπωση μπορεί να μετατραπεί σε σύνδρομο χρόνιας κόπωσης.
  7. Η λεμφαδενίτιδα είναι μια κοινή ιογενής λοίμωξη, η οποία συνήθως επηρεάζει τους εφήβους και τους νέους ενήλικες. Τα συμπτώματα περιλαμβάνουν κόπωση, πυρετό, πονόλαιμο και πρησμένους αδένες. Προκαλείται από τον ιό Epstein-Barr, ο οποίος βρίσκεται στο σάλιο και μπορεί να μεταδοθεί με φιλί, με το βήχα και το φτάρνισμα και από κοινά σκεύη φαγητού. Αν και τα συμπτώματα είναι δυσάρεστα, συνήθως υποχωρούν σε 3-4 εβδομάδες, αλλά περιστασιακά η κόπωση μπορεί να διαρκέσει αρκετούς μήνες.

Παρόλο που στους περισσότερους ασθενείς δεν προκύπτει σοβαρό ιατρικό θέμα, σε μερικούς μπορεί να διαγνωσθεί σοβαρή υποκείμενη νόσος. Επομένως, είναι επιτακτική ανάγκη οι ασθενείς να μην θεωρούν ότι ο γιατρός τους θεωρεί απλώς υποχόνδριους. Αυτοί οι ασθενείς πρέπει να διερευνώνται πλήρως και να ελέγχονται συστηματικά. Η αντιμετώπιση θα εξαρτηθεί ασφαλώς από το αίτιο.

Κείμενο: Ιωάννης Νούσκας, Ph.D Ιατρός – Καρδιολόγος

Photo by joyce huis on Unsplash

Kάνε like στη σελίδα μας στο facebook για να μαθαίνεις όλες τις νέες δημοσιεύσεις!

91 total views, 0 views today

Please follow and like us:
0

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *